GÜLÇİN TÜZEL DOKUR - BU CAMİÎ'YE KUŞLAR KONMUYOR...

Bu hafta vapur yolculuğumda yanıma oturan abla kardeş aralarında sohbet ederken kulağıma çalındı, Üsküdar da bulunan Kuşkonmaz Camiî’nin hikayesini yarım yamalak anlatmaya çalışıyorlardı.

GÜLÇİN TÜZEL DOKUR - BU CAMİÎ'YE KUŞLAR KONMUYOR...

Aklıma takıldı tabii, araştırdım ve okuyucularımla paylaşmak istedim.

Mimar Sinan’ın eseri olan Kuşkonmaz Camiî (Şemsi Paşa), Üsküdar’dan Kız Kulesi’ne giderken deniz kıyısında bulunmaktadır. Kuşkonmaz Camî'nin yapım hikayesi ise ilginçtir.

Hikayesinin perde arkasında ise titizlik ve mükemmeliyetçi yapı vardır… 1580’de ibadete açılmıştır. Tam da Mimar Sinan adına yakışır bir eser...

İşte Kuşkonmaz Camiî'nin Hikayesi:

Osmanlı İmparatorluğu’nun zirvede olduğu dönemlerde, İmparatorluğun en önemli isimleri arasında yer alan Sokullu Mehmet Paşa ile Şemsi Ahmet Paşa arasında derin bir muhabbet sırasında, söz döner gelir Sokullu’nun ismini taşıyan ve Mimar Sinan’a yaptırdığı camiye. Mimar Sinan dehasının izlerini taşımakta olan Sokullu Mehmet Paşa Camiî’si (Fatih'te…) için “Bak! Sinan'a cami yaptırdın ama tepesine kuşlar pisliyor" der Şemsi Paşa. Ve “Gökyüzüne açık olan her mekân kuşlardan nasibini alır” diye yanıtlar Sokullu...

O dönemde paşaların cami yaptırması adetten olduğu için, sıra gelir Şemsi Ahmet Paşa’ya. Ama Sokullu Mehmet Paşa’ya söyledikleri yüzünden de kara kara düşünmektedir. Hedef daha sade ama şık, adından söz ettirecek, kuşların pislemediği bir Camiî… Bunu başarabilecek kimdir? Tabii ki Mimar Sinan… Derdini anlatır Sinan’a, Şemsi Paşa ve alır istediği cevabı.

Nerede olacak bu cami?

Mimar Sinan, caminin inşasından önce yaptığı araştırmada, Üsküdar’da kuzeyden ve güneyden gelen rüzgârların kesiştiği, dalgaların kıyıyı dövdüğü bir noktada çıkan titreşim seslerinin gücünden ve derinliğinden kuşların rahatsız olacağını düşünür, bulmuştur camiinin yerini. Ancak bir sorun vardır. Bulunan yerin denize doğru kayma riski vardır. Böyle bir yer bulunmuş, dinler mi artık risk filan Şemsi Paşa. Mimar Sinan’ın tüm uyarılarına rağmen, ikna olmaz Şemsi Paşa. Ve 1580 yılında ‘en küçük Sinan yapısı’ olarak alır tarihteki yerini Şemsi Ahmet Paşa Camiî.

Gerçekten kuş konmayan Mimar Sinan eseri, halk dilinde ‘Kuşkonmaz Camii’ olarak anılmaya başlar.

ACI NOT: Şu anda caminin hemen yanındaki denizi doldurma ve orayı yaya alanı yapma projesi var. Kazıklar çakılmıştı. Ancak çakılan kazıklar tarihi camiye zarar verdi duvarlarda çatlama oluştu. Prof. Dr. İlber Ortaylı, Kuşkonmaz Camiî’nde inceleme yaptı ve şu açıklamada bulundu: "Burayı genişletecekler, sonra oturup çay içecekler herhalde. Buraya kazık çakılacaksa Mimar Sinan’ın zamanında âlâsı çakılırdı. Niye Mimar Sinan denizi doldurmamış da sen dolduruyorsun?" diye sordu. Tabii cevap verebilen çıkarsa...